مهر و محبت شرط اساسی تربیت کودک است
کودکان را باید مهمترین عضو یک جامعه دانست، زیرا هر یک از آنان در آینده کشور نقش مهم و سرنوشت سازی دارند.
کودکی از مهمترین و زیربنایی ترین سنین سازندگی و شکل گیری انسانها و مملو از صفا، عشق، اخلاص، بی پیرایگی، عواطف سرشار و … است که با هدایت والدین می تواند در مسیر درست قرار گیرد و تا انتهای زندگی پر از موفقیت و خدمات مفید برای خود و جامعه اش باشد.
نه فقط امروزه، بلکه از دیرباز همگان بر این امر واقف بوده اند که برنامه ریزی برای سازندگی فردای هر جامعه ای نیازمند تربیت صحیح انسانهای جامعه از عنفوان تولد برای درک و فهم بشری است که باید از همان ابتدا آغاز شود.
جامعه موفق، جامعه ای خواهد بود که از ابتدا والدین، مربیان، مدیران و مسوولان امور تربیتی نسبت به تربیت بنیادین کودکان و در حقیقت آینده سازان کشور برنامه ریزی، تلاش و پیگیری کنند و همگان بر آن همت گمارند.
انضباط و تربیت عبارت است از آموزشی که توسط والدین و افرادی که با کودک در تماس هستند به وی داده می شود تا کودک بتواند در دنیایی که به آن وارد شده است با دیگران به خوبی رفتار کند. در این آموزش، کودک ارشاد و راهنمائی می شود که تمامی توانائی ها و احساسات غیرعادی خود را از دوران کودکی کنترل و حتی دور کند تا در نتیجه، رفتار و اعمال او مطلوب اجتماعی شود که در آن زندگی می کند.
در این صورت است که کودک امروز را می توان در لباس فاخر خدمتگزاری در مناصب والای انسانی فردای جامعه مشاهده کرد پس هر چه از اهمیت والای این سنین و تربیت صحیح و ایجاد ساختار های درست آن بگوییم سخنی به گزاف گفته نشده است.
علما و دانشمندان دینی امروزه بر این امر صحه گذاشته اند که مرز تربیتی از بدو تولد و حتی در زمانی که کودک در رحم مادر قرار دارد آغاز می شود و به همین دلیل درک مقتضیات سن کودک و آگاهی نسبت به راه کارهای علمی و عملی آن به خصوص از سوی والدین و مربیان ضروری و مهم است.
امام چهارم شیعیان در این باره فرموده ˈحق فرزند تو این است که بدانی او از توست و هر آن گونه فرزندت را تربیت کنی چه نیک و چه بد در دنیای کنونی منسوب به تو است و تو در برابرش مسوول هستی اگر خوب تربیت شود تو و اطرافیان ثمره آن را خواهید دید و اگر بد تربیت شود، کیفری بس خطرناک در انتظار توست هم در دنیا و هم در آخرتˈ.
ˈاکرم مراقبˈ از بازنشستگان فرهنگی و مدیر دبیرستان مراقب گیلاوند در این باره گفت: کودکان سرمایه های فردای این جامعه هستند که باید با علم روز رشد یافته و با مراقبت و تربیت درست آنان ساختارهای فردای جامعه و کشور را هر چه محکم تر بنیان نهاد.
زهرا اوسطی خواهر شهید و از بانوان دماوندی خانه دار که دارای دو فرزند 16 و 11 ساله است نیز در این باره گفت: توجه درست، بهینه، علمی و دلسوزانه امروز والدین موجب می شود نهال های کوچک به درختان تنومند و پربار تبدیل شوند که از هر جهت موجب افتخار ایران اسلامی و هراس دشمن شوند.
وی افزود: جوانان این مرز و بوم صفحات ارزشمندی در تاریخ کشور ترسیم کردند که بهترین راهنما نه فقط برای نسل های امروز بلکه می توانند بهترین ترسیم کننده راه روشن موفقیت فردای جامعه و جهان باشند.
معاون امور فرهنگی و پیشگیری بهزیستی شهرستان دماوند به مناسبت هفته کودک گفت: انضباط و تربیت، بهترین هدیه ای است که پدر و مادر به کودک می دهند تا کودک از نظر روانی سالم و از نظر اجتماعی موفق باشد.
دکتر منیره بیگربیگی افزود: عصبانیت، انتقاد و امر و نهی کردن با کودک سبب می شود که مرکز خشم و ترس کودک در مغز تحتانی تحریک شود و کودک بیشتر دچار ترس، وحشت و غضب شود.
وی تربیت خانوادگی را به منزله فطرت توحیدی فرزند عنوان می کند و می افزاید: پاسداری از فطرت توحید وظیفه بزرگ تربیتی و اخلاقی و عمل به آن مهمترین کارکرد خانواده را فعلیت می بخشد.
مشاور امور اجتماعی و معاون فرهنگی و پیشگیری بهزیستی دماوند معتقد است: تعلیم و تربیت، از نکات بسیار مهمی است که پدران و مادران باید از تمامی مسائل و مشکلات رفتاری و روانی کودکان خود در سنین مختلف آگاه باشند و بدانند چطور با کودک خود رفتار کنند تا آنها همیشه از همه لحاظ در سلامت کامل به سرببرند.
وی افزود: چون کودکان غیر از محیط خانه با محیط خارج از خانه هم سر کار دارند با مسائل و مشکلات متعددی روبه رو می شوند که نیازمند آگاهی پدر و مادر و روش برخورد صحیح آنان با کودک است.
دکتر بیگربیگی گفت: نشستن و گفت و گو کردن با کودک بهتر و مؤثرتر از فرستادن او به تنهایی در اتاق است، زیرا مادر و پدر به راحتی می توانند با مشکل کودک آشنا شوند و آن را بر طرف کنند.
وی افزود: وجود نظم و قانون در خانواده و تعیین حد و مرز ها به همه افراد به خصوص به کودکان امنیت می دهد، دادن حق انتخاب به کودک سبب می شود که او به جای عصبانیت فکر کند و کمتر عصبانی شود.
معاون فرهنگی و پیشگیری بهزیستی دماوند تاکید کرد: والدین از تنبیه بدنی کودک خودداری کنند و در مقابل به رفتارهای نامطلوب کودک بی توجهی باشند، برخی از امتیازات کودک را حذف کنند زیرا تنبیه بدنی موجب انزوای کودک، انتقام جویی و مشکلات روانی سال های بعد کودک خواهد شد.
* مهر و محبت شرط اساسی تربیت کودک است
وی افزود: کودکان با تمجید، تشویق و پاداش، بهتر می آموزند و عمل می کنند تا با سرزنش و توبیخ و تنبیه، خوشروئی توأم با مهر و محبت، شرط اساسی تربیت کودک است.
مشاور امور اجتماعی و استاد دانشگاه تهران با اشاره به نقش بیان در تکامل و پیشرفت زندگی انسانها گفت: اگر این نعمت بزرگ نبود، انسان هرگز نمیتوانست تجربیات و علوم خود را به سادگی از نسلی به نسل دیگر منتقل کند و باعث پیشرفت علم، دانش، تمدن و دین و اخلاق شود و اگر یک روز این نعمت بزرگ از انسانها گرفته شود، جامعه انسانی به سرعت راه قهقرا پیش خواهد گرفت.
دکتر بیگربیگی شناخت سن تربیت در کودکان را متذکر شد و افزود: برای آموزش انضباط، باید کودک به حدّ کافی رشد کرده و بزرگ شده باشد. اگر چنین آموزشی زود شروع شود، بی نتیجه است. به کودک یک ساله ای که تازه معنی کلمه (نه) را فهمیده است نمی توان آموزش انضباط داد؛ ولی کودک سه ساله می تواند آموزش ببیند.
وی گفت: ما بین این دو سن، زمانی است که می توان آموزش را شروع کرد، از طرف دیگر شروع آموزش باید بر مبنای قدرت درک و هوش کودک باشد و موضوع سن مطرح نیست. به طور کلی سنّ دو سالگی زمانی است که می توان آموزش انضباط را شروع کرد و آداب و سنت های خوب را به کودک یاد داد اگر کودک از نظر سنی و قدرت درک به حد کافی رشد نکرده باشد، شروع انضباط توأم با گریه و زاری خواهد بود، زیرا کودک نمی تواند درک کند از او چه می خواهند.
دکتر بیگربیگی معتقد است: یکی از عوامل مهم در تربیت کودکان آشنایی با حالات روانی آنان است. در کودکان حتی در دوره مقاومت و سرسختی که بین 18 ماهگی تا سه سالگی است، باید سعی کنید برخوردی با آنان پیش نیاید و اشیا شکستنی در اختیار آنها قرار نگیرد زیرا سزاوار نیست چنین اشیائی در دسترس کودک باشد و سپس او را سرزنش کنید که چرا آنها را شکسته است.
وی افزود: برخورد و اصطحکاک با کودک کم شود. بیشتر اصطحکاک ها و برخورد ها با کودک موقعی است که بازی کودک را ناگهان به خاطر خوردن شام و ناهار یا خوابیدن قطع می کنیم، بهترین روش این است که از قبل به او گوشزد و فرصت داده شود تا کودک خود را برای غذا خوردن یا خوابیدن آماده کند.
دکتر بیگربیگی گفت: بی شک آموزش و تربیت (در تمام اشکال آن) اساسی ترین رکن برای پیاده کردن ˈیک مفهوم با کارکرد اجتماعیˈ در جامعه است زیرا رفتار دمکراتیک مانند هر رفتار اجتماعی دیگر آموختنی است و به طور حتم در جامعه ای که مراکز مهم آموزشی آن رفتارهای غیر دموکراتیک را آموزش می دهند، نباید انتظار نهادینه شدن دموکراسی را داشته باشند.
وی معتقد است که باید هر چه بیشتر کودکان را به علم و قدرت الهی و نشانه های حکمت آشنا کرد و مسیر حقیقت را به آنان آموخت که می توان از مهمترین نکات آموزش به کودکان را در نیکی به والدین، تشکر از خدا و والدین، مصاحبت همراه با نیکی به والدین، پیروی از راه مؤمنان و تائبان، برپا داشتن نماز، امر به معروف، نهی از منکر، اعتدال در حرکت، پایین آوردن صدا در سخن گفتن و … بیان کرد.
مدیر آموزش و پرورش شهرستان دماوند نیز معتقد است: از بزرگترین محاسن دین در شرایط کنونی جامعه اسلامی قرار گرفتن والدین در کنار مربیان تعلیم و تربیت است که این مهم موجب شده آموزه های اخلاقی و تربیتی با متد روز جامعه علاوه بر کانون های آموزشی در خانواده نیز استمرار داشته باشد.
سید قاسم حسینی افزود: تربیت باید از ابتدا در خانواده شروع و پس از حضور کودکان در مدارس با همیاری و همفکری مربیان تربیتی در کانون های گرم خانواده تداوم داشته باشد و با همفکری و شناخت ضرورت ها تا زمان بلوغ فکری کودکان و ورود به مقاطع عالی تحصیلی از سوی مربیان مدارس و خانواده مستمر باشد.
امام صادق (ع) همچنین در این باره فرموده است: کودک خود را تا هفت سال ببازی رها کن و هفت سال دیگر او را تحت تربیت و آموزش قرار ده و هفت سال با خود همدم و همراز ساز، پس اگر در صراط حقّ بود و از باطل گریزان و سعادت خود را دریافت که بسیار خوب و اگر چنین نبود امید خیری در وجودش نخواهد بود.
حیات بشری در گروه تربیت نسل فردای هر جامعه است و تلاش ها و تحمل سختی های بسیار زندگی مهمترین دلیل آن پرورش درست کودکان و ثمرات زندگی انسان ها است، بیایید با تلاش و بررسی علمی و کمک از استادان این رشته در تربیت کودکان و آینده سازان فردای جامعه هر چه علمی تر عمل کنیم.
