آیههای بیدارکننده سوره زلزال در احیای شب قدر در دماوند
حجتالاسلاموالمسلمین جواد حاج علی اکبری، رئیس مرکز رسیدگی به امور مساجد کشور و سخنران شب قدر در مسجد جامع دماوند، تفسیر تکان دهنده سوره زلزال را به عنوان هدیه قرآنی امسال به مردم حاضر در مسجد جامع این شهر ارائه داد که در زیر به مهمترین بخشهای این خطابه اشاره میشود.
*شب قدر شب خود زنده کردن و دست یافتن به حیات طیبه است. شب شناخت قدر خدا، انسان، فرشتگان است. شب مبارکی است و بهاندازه هزار ماه و افزون بر 80 سال ارزش دارد. اگر شخصی 50 سال عمر کرده باشد و از حظ لیلهالقدر استفاده کرده باشد، قریب هزار سال عمر کرده است.
*درگذشته 500 سال عمر جوان مرگها بود. حضرت نوح تنها 950 سال دعوت کرد و مورد خطابهاش افراد بالای یک هزار سال بودند. هر کس یک سال لیلهالقدر را درک کرده باشد و از ظرفیت این شب استفاده کرده باشد یک عمر زندگی کرده و برکت در زندگیاش ایجادشده است.
*در روایتی است که عمل در شب قدر ضریب میگیرد و حضور در مسجد، توسل ما، دعا کردن ما و صدقه دادن و کار خیر کردن در ظرفیت هزار ماه حداقل ضرب میشود. هر کس باید یک سال خود را برای شب قدر و درک چنین شبی خود را آماده کند و خداوند پاداش ویژهای از سیر و سلوک یک سال خود را دریافت میکند که این برکت بین سه شب توزیع شده است.
*هدیه قرآنی امشب قطعه است از قرآن کریم که برحسب ظاهر کوتاه اما بسیار بزرگ و پرعظمت است. سوره مبارکه زلزال دارای متن مأنوس و آشناست. این سوره جز سورههای جز سیام و مدنی است. این سوره نود و دومین سورهای است که بر پیامبر نازلشده و هشت آیه دارد. این سوره مبارکه بهقدری دارای مضامین تکاندهنده، بیدارکننده است که دربیانی پیامبر فرمودند که اگر شخصی این سوره را چهار بار تلاوت کند، انگار قرآن را یکبار تلاوت کرده است.
*رمز و راز اصلی این سوره توجه به رستاخیز و توجه به معاد میباشد و رمزگشایی درباره زمین، تجسم اعمال و یاددادن اینکه دستگاه محاسباتی پروردگار متعال از ذره هم نمیگذرد. هیچ چیز بهاندازه باور معاد در زندگی انسان سازندگی ندارد که هم آثار فرهنگی، سیاسی، سلوکی و تربیتی دارد. جامعه معاد باور جامعهای رو به رشد، پاک دست و گشادهدست و بااخلاق است.
*خواندن این سوره در نمازها بخصوص نمازهای نافله بسیار توصیهشده و آثار عجیبی دارد. در آثار دنیایی کسی که زیاد بخواند از آسیبها مانند زلزله و مرگ سخت دور میکند و در لحظه مرگ این سوره همراه فرشتهای میآید و به ملکالموت سفارش میکند و دیدن لحظات بهشت را در دل روشن میکند و از امام صادق نقلشده که به همراه هفتاد فرشته وی را به بهشت وارد میکند.
*فردی خدمت حضرت آمد و گفت از تعالیم خدا به من آموزش دهید و حضرت وی را به شخصی ارجاع دادند و آن شخص سوره زلزال را خواند و وقتی به آیه “وَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا یَرَهُ” رسید شخص برخاست و گفت برای من کافی است؛ پیامبر فرمود: بگذارید برود که او فقیه شد.
*”بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ” آیه اول کلیه سورههای قرآن است که نام رحمانیت خدا برده میشود و انسان با امید به رحمت الهی و اینکه خدا جهل ما را برطرف کند به استقبال باقی سوره میرود.
*آیه “إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زلزالها” مربوط به تکان خوردن زمین است که ما تکان خوردن حرکت ملایمی از زمین را در گوشه و کنار میشنویم که همین تکان آرامبند دل ما را پاره میکند و انسان مؤمن شروع به ذکر گفتن میکند. اما قرآن خبر از تکان خوردن شدید تمام زمین میدهد و بهقدری شدید است که چهره زمین کامل عوض میشود و بعدازآن زمین را نمیشناسد.
*تکانهای که زمین متلاشی میشود و هیچچیز از این کوههای سرفراز باقی نمیماند. در سوره حج در خصوص ترسی که این تکانه در دل مردم می اندازد، مادران شیرده نوزادان خود را فراموش میکنند و بانوان باردار سقط میکنند و مردمی که میبینید همه مستند و نه مست شراب؛ ترس عقل آنها را زایل کرده است.
*در آیه “وَأَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقَالَهَا” همین زمینی که بهشدت حرکت میکند و در هم کوبیده میشود و زمین بار خود را بیرون میریزد. چیزهایی که گفته میشود زمین بیرون میریزد گداختهای مرکز زمین یا گنجینهها یا آدمهایی که خورده بیرون میریزد که این مورد سوم محتملتر است؛ چراکه بار سنگین برای انسان زمین است.
*در آیه سوم “وَقَالَ الْإِنسَانُ مَا لَهَا” اگر این انسان را به معنای عام بگیریم به همراه اتفاقاتی که همزمان در آسمان اتفاق میافتد، انسان در کمال شگفتی میگوید： چه شده؟ چه اتفاقی افتاده؟ شیعه، سنی، کافر، مؤمن همه تعجب میکنند.
*در آیه “یَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا” زمین حرف میزند و به زبان میآید و خبرهای خود را آشکار میکند و معلوم است که این زمین شعور و درک دارد. میشنود، میبیند، میفهمد و به آن اجازه دادهشده ثبت کند و در وقت لازم افشا کند. در روایتی از پیامبر است که شخصی پرسید پیامبر یعنی چه زمین حرف میزند. حضرت فرمود درباره هرکسی زمین خواهد گفت که فلان روز و فلان ساعت شخص چه کرده است. درگذشته میگفتند مگر میشود؟ اما امروز وقتی در تراشه کوچکی انبوه اطلاعات ضبط میشود و افشا میشود، این موضوع ملموستر است.
*در آیه پنجم “بِأَنَّ رَبَّکَ أَوْحَی لَهَا” اینکه چرا زمین حرف میزند، چون فرمان خدا به زمین است؛ زیرا زمین شعور دارد و اطاعت میکند.
*در آیه ششم “یَوْمَئِذٍ یَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا لِّیُرَوْا أَعْمَالَهُمْ” با این مقدمات، وزن آیه در ششم و شرحش در آیه هفتم و هشتم است که مردم میگویند که خدایا به ما رحم کن و میبینید که مردم بعدازآن تکان و زلزله و آن شیهه آسمانی از قبرها بیرون میریزند و این امانات را تحویل میدهد. در لحظه مرگ همچون بذری جنازه را در خاک میکارند و یکباره از این زمینی که پست شده، افراد شتابان بیرون میآیند.
*آن روز گریه میکنم که از قبر بیرون میآیم و یکبار سمت راست و یکبار سمت چپ نگاه میکنم و همه دنبال کار خود هستند. چهرههایی آن روز میبینیم مانند ماه شب چهارده میدرخشد و چهرههایی میبینیم تاریک. هرکسی آن روز زیر پرچم امام خود قرار میگیرد و هر گروهی جذب امام خود میشود و خوشا به حال آنکه به زیر پرچم علی بن ابیطالب میرود.
*در آن روز پیامبر بر منبر قرار میگیرد و پیامبر به امیر مؤمنان فرمود که علی تو یک پله از من پایینتری. وقتی کلید بهشت و جهنم بهدست پیامبر داده میشود، پیامبر دو کلید را به علی تحویل میدهند.
*این افراد به دیدار اعمالشان میروند و بنابر اقوال، قویترین آیه در خصوص تجسم اعمال همین آیه است و همه اعمال هست و هیچی آژ آن گم نشده است. “فَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَیْرًا یَرَهُ” یعنی خدا افراد را با خود اعمال روبرو میکند و در آن روز هر کس عمل خود را میبیند و با خود عمل روبرو میشویم؛ نه با فیلم، تصویر و صدایش و هر کس هرچقدر عمر کرده است با مجموعه اعمالش روبرو میشود.
*ابوسعید وقتی آیه را شنید قلبش شوکه شد و خدمت پیامبر رفت. پرسید پیامبر راست هست، پیامبر تأیید فرمود که ابوسعید گفت مادرم به عزایم بنشیند که کارم تمام است. در آیه هفتم اگر مثقالی کار شر انجام داده باشد بازمیبیند. این سوره باید ما را بیدار کند و نباید ما را ناامید کند و مؤمن نباید از کوچکترین کار خیر بگذرد.
*پیامبر فرمود بهت بشارتی بدهم ابوسعید که انسان مؤمن کار خوبی انجام میدهد، خداوند متعال حداقل 10 برابر حساب میکند و در باب کرم است و گاهی خداوند متعال آن را ۷۰۰ برابر حساب میکند و اگر خدا بخواهد برای بندهاش بیشتر نیز حساب میکند و دست کرم خداوند باز است.
با دیدن این اعمال افراد میگویند ما شنیده بودیم که کارنامه اعمال را میدهند، اما فکر نمیکردم اینگونه باشد. همه اعمال اینجاست و زمانی که فرد به دیدار عمل ناشایستش میرود میگوید: کاش فاصله ما زیاد بود و وقتی به عمل صالح میرسد چشمش روشن میشود.
در آیه هفتم “وَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا یَرَهُ” کلمه ذره کوچکترین واحد شناختهشده هر زمان که در زمان پیامبر به مورچه میگفتند ذره. در زمان ما به اتم ذره میگویند که سرسوزن میلیونها از این ذره جا میشود. که اگر مثقالی کار خیر انجام داده میشود.
انتهای پیام/سرآکو
