پیامدهای گسترش ویلا سازی در روستاها

رشد و گسترش خانه ای دوم از پدیده های مهم دوره معاصر است. امروزه در اکثر کشور های پیشرفته این پدیده از رونق زیادی برخوردار است. در ایران نیز با رونق شهر نشینی به ویژه در دودهه اخیر این پدیده با شتاب بیشتری گسترش یافته است. با توجه به این موضوع بروز تغییرات زیست محیطی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ناشی از آن در نواحی روستایی اجتناب ناپذیر است. گسترش  این پدیده می تواند پیامدهای مطلوب و نامطلوبی برجای بگذارد.

پیامدهای خانه های دوم در نواحی روستایی

تملک خانه های دوم یک کاربرد عمومی و در حال افزایش از فضای روستا است و به عنوان یک استراتژی در بسیاری مناطق فرض شده است. امروزه عده ی زیادی نگرانند که افزایش خانه های دوم ممکن است نواحی روستاییر ا تهدید کند. افزایش آنها مانند یک شمشیر دو لبه برای نواحی روستایی است. این رشد برای نواحی روستایی سود هایی را ایجاد می کند. اما برای کاربری  اراضی روستایی پیامدهای ناگواری را به وجود می آورد. سازگاری بالای نواحی روستایی به عنوان یک تفریگاه برای شهرنشینان ثروتمند تغییر افکار روستاییان را در پی دارد.

در زیر به تفکیک به بررسی هر کدام از موارد خواهیم پرداخت.

الف) پیامدهای اقتصادی: یکی از مهم ترین پیامدهای ناشی از ایجاد خانه های دوم در نواحی روستایی تاثیر در اقتصاد روستا است.

پیامدهای مثبت: اشتغال زایی،کسب درامد،افزایش داد وستد، دریافت عوارض و مالیات، درآمد زایی، افزایش اشتغال در بخش خدمات، افزایش ساخت و ساز، کاهش بیکاری

پیامدهای منفی: تهدیدی برای کشاورزی، عدم توجیه اقتصادی، افزایش بهای اراضی، مشکل تهیه مسکن برای روستاییان، افزایش هزینه تهیه مسکن، افزایش قیمت کالا و خدمات

ب)پیامدهای اجتماعی:پیامدهای اجتماعی و فرهنگی خانه های دوم بر نواحی روستایی جز مهم ترین تاثیرات این پدیده است. چون تغییرات ایجاد شده فرهنگ و آداب و رسوم روستاییان را هدف قرار می دهد و هنگامی که فرهنگی در جامعه ای رواج پیدا کند اگر چه رواج آن به کندی پیش می رود اما تا مدتهای طولانی در بین مردم باقی می ماند.

پیامدهای مثبت: تطبیق دو سیستم مختلف ارزشی به بخش هایی از محیط روستا، افزایش شناخت نواحی روستایی، گسترش فرهنگ روستا، گسترش ضوابط و قوانین در نواحی روستایی و بین مردم، رواج استفاده از وسایل رفاهی در بین مردم

پیامدهای منفی: ایجاد رقابت واز بین رفتن پیوستگی جامعه روستایی، تضعیف و یا تشدید مهاجرت روستاییان به شهر،کاهش امکان خانه سازی برای روستاییان، تغییر مفهوم کار نزد روستاییان، تعارض اجتماعی و فرهنگی بین روستاییان و صاحبان خانه ای دوم، اعتراض و انتقاد عمومی به خاطر خالی بودن در اغلب اوقات سال، مهاجرت جوانان، ازدیاد تخلفات اجتماعی، تسلط خانه دومی ها بر روستاییان، رنجش روستائیان و واکنش رفتار منفی محلی، تغییر در نوع پوشاک

ج)پیامدهای کالبدی: به جرات می توان گفت که این پیامدهای کالبدی جز اولین پیامدهای ناشی از گسترش خانه های دوم در نواحی روستایی است. زیرا ایجاد این خانه ها خود جنبه کالبدی دارند و به صورت فیزیکی روستا را تحت تاثیر قرار می دهند و اصولا منظره وجود آانها در نواحی روستایی در اولین نگاه توجه انسان را به خود جلب می کند و هر فردی را که قصد بررسی ندارد هم به خود معطوف می دارد. بنابراین توجه به آن ضروری است.

پیامهای مثبت:کاهش اراضی متروک، اتصال روستاها، بهبود تجهیزات و تاسیسات، تغییر نوع مصالح و سبک معماری

پیامدهای منفی: تسطیح دامنه کوه، تغییر کاربری اراضی، ایجاد دوگانگی در محیط زیست ساخته شده، تغییر چشم اندازها، احاطه سواحل آبی، فرسایش، آلودگی، تغییر در ترکیب گیاهان و جانوران، خطر زیبایی سطحی، افزایش نگهداری از تاسیسات، تنزل بصری، قطعه قطعه شدن اراضی،کاهش اراضی زیر کشت

با توجه به اینکه استفاده از نواحی روستایی به یک پدیده  فرهنگی تبدیل شده است و با ذکر آثار مثبت و منفی یاده شده  و نیز روند شتابان و رو به رشد این پدیده در منطقه دماوند آثار منفی این پدیده بیش تر از آثار مثبت آن می باشد و توجه به توسعه پایدار که یکی از اصول آن حفظ طبیعت و چشم انداز های طبیعی است. برای سامان دادن به این موضوع پیشنهادات زیر ارائه می شود:

* تشویق روستاییان به حفظ آداب و رسوم و فرهنگ بومی خود

* تشویق روستاییان به حفظ کاربری اراضی کشاورزی

* کاهش صدور مجوز جهت ساخت ویلا

* تعیین مناطقی خاص برای ساخت ویلا

* افزایش نظارت و برخورد در زمینه تغییر کاربری اراضی کشاورزی

* ساماندهی ساخت ویلا و تعیین استانداردهای لازم

مصطفی فیضی – کارشناس معماری و برنامه ریزی شهری

انتهای پیام/