شايعترين اختلالات ناشي از كمبود يد در بدن
یکی از مهمترین ریز مغذیها برای حیات، ید میباشد؛ ید عنصر خیلی نادر است و در طبیعت به مقادیر نسبتاً” ثابتی از آب اقیانوسها به دست میآید.
در پوسته زمین دارای توزیع غیر یکنواخت است؛ (1،2) به علت بارندگیها، سیل ویخبندانهای طولانی، ید موجود در خاک شسته میشود. گیاهان، جانوران و درنهایت انسانها ید کمتری دریافت میکنند. (2)
میزان مورد نیازید برای هر نفر 150 میکروگرم در روز است که حدود 90 درصد این میزان از طریق غذا و 10 درصد آن از طریق آب تأمین میگردد. (1)
کمبود ید یکی از مهمترین مشکلات بهداشتی درمانی خصوصاً “در کشورهای در حال توسعه است که باعث خطرات جبران ناپذیری در زندگی انسان میشود و پس از ابتلاء راهی برای نجات از عوارض آن وجود ندارد. (1،3)
تا چندی پیش تنها عارضه ناشی از کمبودید را گواتر آندمیک مینامیدند و آن هم به عنوان یک معضل مهم بهداشتی به حساب نمیآمد.
دانش امروز حاکی از آن است که ماهیت عوارض ناشی از کمبودید از بزرگی غده تیروئید بسیار فراتر و عواقب بهداشتی و پزشکی بسیار زیادی دارد این مجموعه عوارض به نام اختلالات ناشی از کمبود ید IDD(Iodine Deficiency Disorders) است. (1)
به طوری که فقرید در دوران جنینی منجر به سقط جنین، تولد جنین مرده، ناهنجاریهای مادرزادی، افزایش مرگ و میر مادران، اختلالات حرکتی- روانی و ذهنی و در دوران کودکی و نوجوانی منجر به گواتر، کم کاری تیروئید، عقب افتادگی رشد روانی و جسمی و در دوران بلوغ منجر به گواتر، کم کاری تیروئید، اختلال در اعمال روانی میشود. (3)
شدیدترین نوع کمبودید مربوط به مناطق دور از اقیانوس و کوههایی است که از نظر زمینشناسی جوان هستند؛ (1) مصرف نمکید دار ساده ترین راه تأمین ید مورد نیاز انسان است. (1،3،4)
یادداشت مهمان:
- مهندس حسن جلیلوند، کارشناس مسئول بهداشت محیط شهرستان دماوند، شبکه بهداشت و درمان دماوند 76343637
- نویسنده مسئول: مهندس خدیجه رحیمی، کارشناس ارشد مهندسی آب و فاضلاب، شبکه بهداشت و درمان دماوند 76314441
منابع:
(1) دهقانی روح الله، زرقی ایران، حاجی جعفری طیبه، فلاح نیا مریم، حسینی رهقی مریم سادات. بررسی میزان ید نمک های یددار بازار کاشان در سال 1389. مجله دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، پاییز 1392; 5(3): 598-593.
(2) مشرفی بهناز، دلشاد حسین، کریم زاده لاله. اثربخشی برنامه غنی سازی ید: مروری بر مطالعات ملی یدرسانی نمک. مجله تعالی بالینی،1394; دوره چهارم ویژه نامه ایمنی غذا از مزرعه تا سفره: 174-157.
(3) مهدی نیا سید ناصحی نیا حمیدرضا، قریب بلوک ربابه، عزیزی راضیه، رضایی محمد. بررسی میزان ید در نمک های یددار توزیع شده در استان سمنان در پائیز 1383. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی سمنان ، تابستان 1384; 6(4): 290-285.
(4) محمدی محمد مهدی، غفاریان شیرازی حمیدرضا، محمدی باغملائی مسعود. بررسی میزان ید در نمک های غنی شده با ید در نمک های غنی نشده در شهر بوشهر; 1379. مجله طب جنوب، 1379; 3(2): 112-107.
انتهای پیام/
