کاهش سهم خوراک و افزایش سهم درمان در سبدخانوار
مقایسه آمار با سالهای قبل نیز بیانگر این است که در چند سال گذشته، هزینه خانوارهای ایرانی با سرعت بیشتری از درآمدهای آنها پیشی می گیرد. این مساله معادل همان «کوچک تر شدن»سفره های خانواده هاست.
حقوق ها چندین برابر شده است اما همه مردم از گرانی ها در عذابند و از آینده مبهم اقتصادی نگران. دیگر اوضاع مانند سابق نیست. حقوق ها سالیانه افزایش می یابد و هزینه ها روزانه و اینگونه شد که تورم ۴۰درصدی سفرهای ها مردم ایران را کوچک تر کرد.
به گزارش تارود به نقل از افکارنیوز؛ بانک مرکزی سالیانه هزینه دخل و خرج ایرانیان را منتشر می کند. آخرین گزارش رسمی بانک مرکزی به سال ۹۱ بر می گردد و هنوز آمار رسمی از هزینه های سال ۹۲ منتشر نشده است. طبق آخرین اطلاعات، درآمد پولی خالص هر خانوار ایرانی در سال ۹۱ نسبت به سال ۹۰، ۱۹ درصد زیاد شده؛ حال آنکه هزینههای خانوارها در این سال، تقریباً با افزایشی ۲۶درصدی مواجه بوده است. مقایسه آمار با سالهای قبل نیز بیانگر این است که در چند سال گذشته، هزینه خانوارهای ایرانی با سرعت بیشتری از درآمدهای آنها پیشی می گیرد. این مساله معادل همان «کوچک تر شدن»سفره های خانواده هاست.
دخانیات، «مسکن، آب و برق و سایر سوختها» و «خوراکی ها و آشامیدنی ها» بیشترین افزایش هزینه را در فاصله زمانی ۹۰ تا ۹۱ داشته اند.
از سال ۸۲ تاکنون همه گروه ها مشمول افزایش هزینه بوده اند. منتهی برخی از گروه ها بیشتر افزایش قیمت داشته اند و برخی کمتر. از آن زمان تاکنون،بهداشت و درمان، مسکن، آب، برق، گاز و گروه خوراکی ها و نوشیدنی ها بیشترین افزایش هزینه را به ثبت رسانده اند؛ به طوریکه هزینه خوراکی ها و نوشیدنی ها و همچنین بهداشت و درمان نزدیک به ۵برابر و هزینه مسکن در حدود ۶برابر شده است.
اما نکته جالب این آمار، چرخش خانوارهای ایرانی از سوی برخی کالاها و خدمات به سوی برخی دیگر است. به طوریکه با افزایش چندبرابری تمام هزینه ها خانوارهای ایرانی از مصرف برخی از کالاها و خدمات به شدت کاسته اند و به مصرف برخی دیگر افزوده اند. به طور مثال درحالیکه خوراکی ها و نوشیدنی ها در سال ۸۲ سهم ۲۸درصدی را در سبد خانوار داشتند اکنون این رقم به ۲۷درصد رسیده است.
اما در مقابل سهم «تحصیل»، «ارتباطات»، «بهداشت و درمان» و «مسکن، آب و برق و سایر سوختها» در سبد مخارج خانوارها زیاد شده است. درواقع با وجود افزایش ۶۰۰درصدی هزینه «مسکن، آب و برق و سایر سوختها» و افزایش ۵۰۰درصدی هزینه «بهداشت و درمان» سهم این کالاها در بسد خانوار نه تنها کم نشده است بلکه افزایش نیز داشته که این افزایش برای مسکن تقریبا چشمگیر بوده است. در سال ۸۲، مسکن سهم ۲۸درصدی داشت و الان این رقم با افزایش ۵برابری رقم هزینه ها به ۳۴درصد رسیده است!
از سویی دیگر هزینهای که هر خانوار شهری ایرانی برای مسکن در سال ۹۱ پرداخت میکند نسبت به سال ما قبل آن معادل ۲۴.۲۳ درصد رشد داشته و خانوارهای ایرانی علیرغم رشد ۲۴درصدی هزینه مسکن، ۳۲درصد از هزینه های خود را صرف این گروه کالا کرده اند، درحالیکه د سال ۹۰، به میزان کمتر یعنی ۳۰درصد خرج مسکن، آب، برق و گاز کرده اند.
با توجه به این روند میتوان اینگونه نتیجهگیری کرد که خانوادهها، درصد بیشتری از هزینههای خود را به کالاهای ضروریتر مثل مسکن، بهداشت و سوخت اختصاص میدهند و در مقابل از سهم مخارجی مثل تفریح، خوراک و پوشاک خود کم کردهاند.
یکی از دلایل این امر به رفتار مصرف کننده های ایرانی بر می گردد. جدای از اینکه مسکن یک کالای ضروری محسوب می شود، بسیاری از خانوارهای ایرانی در برابر تغییر هزینه های مسکنی خود مقاومت می کنند. البته نقش افزایش هزینه های سوخت را نمی توان نادیده گرفت اما تاثیر مقاومت خانوارها در برابر تغییرات هزینه های مسکنی به مراتب بیشتر است. این موضوع در جایی نمود بیشتری می یابد که تعداد مستاجرنشینان ایرانی در طی این چند سال افزایش چشمگیری داشته است و بسیاری از مستاجران ترجیح می دهند به جای پرداخت هزینه جا به جایی، با مبلغ پیشنهادی صاحبخانه موافقت کنند.
از سویی دیگر نیز به دنبال افزایش چشمگیر قیمت مسکن در ایران و به خصوص تهران، تمامی مردم ترجیح می دهند، آبروداری کنند. آنها هر هزینه ای را متحمل می شوند تا مجبور به انتقال محل سکونت خود مثلا از منطقه ۲ به منطقه ۱۵ تهران نشوند. در حقیقت آنها هر تلاشی می کنند تا بتوانند سطح رفاه کنونی خود را حفظ کنند. آنها از هزینه کردن برای پوشاک، تفریح و حتی خوراک خود صرف نظر می کنند تا بتوانند سطح رفاه کنونی خود را حفظ کنند. همچنین افزایش هزینه ها باعث شده است تا خانوارها از هزینه تفریح و خورد و خوراک خود، بزنند اما در مقابل برای سرپناه خود هزینه کنند.
