ضرورت آگاهی حقوق کارگران؛ کارگران، سرمایه انسانی کارآمد و بازوان توانمند پیشرفت اقتصاد کشورند

 آگاهی کارگران به عنوان افرادی حقیقی و سرمایه های انسانی کارآمد تحت تابع کارفرمایان از قوانین حقوقی شان، اولویتی اساسی و از جمله وظایف تمامی دستگاهها به منظور جلوگیری از تضییع حقوق آنان است.

در تعریف کلی کارگر به فردی گفته می شود که تحت فرامین کارفرما به فعالیت مشغول می شود و آنان نقش مستقیم و عملکرد درخشانی در امر تولید کشور ایفاء می کنند که توجه به این قشر به منظور حمایت جدی از عاملان عرصه اقتصادی و زحمتکش، بسیار ضرورت دارد.

کارگران به عنوان عضو جدایی ناپذیر تاریخ انقلاب شناخته می شوند و بی شک حق بزرگی بر گردن آحاد جامعه و مسوولان دارند.

همزمان با روزهای آغازین انقلاب اسلامی ایران، اعتصابات صنعتی از کارخانه ها توسط کارگران شروع شد، موج انقلاب را گسترش بخشید و کارگران توانستند با اتحادی یکپارچه، ضربات جبران ناپذیری را به رژیم گذشته وارد کنند.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی به منظور حمایت از قشر تاثیرگذار جامعه، شورای انقلاب کارگران تشکیل شد.

کارگران به عنوان عضوی از خانواده ایران اسلامی هستند که همیشه پشت رهبر دینی خود ایستاده و از اعتقادات و میهن خویش پاسداری می کنند.

کارگران ایرانی سرمایه های ارزشمند انسانی هستند که در فرآیند تولید کالا و خدمات نقش آفرینی کرده و علاوه بر توسعه اقتصادی کشور، همچنان می کوشند تا فرهنگ غنی، قابلیت ها و تواناییهای ایرانی- اسلامی را با تلاشی خستگی ناپذیر به جهانیان نشان دهند.

توسعه وآبادانی ایران اسلامی وابسته به همت و تلاش ارزنده کار کارگران متعهد و سخت کوش است که باید بر دو عنصرˈعلم ˈوˈتولیدˈ قرار گیرد.

کارگران هم در قانون اساسی تکریم شده اند وهم در دستورات دینی و شرعی در باره حق و حقوق این قشر زحمت کش مباحث بسیاری مطرح است.

کارگران نقش مفید و ارزشمندی را در زمینه سازی استقلال اقتصادی و آبادانی کشور ایفاء می کنند و اهمیت نقش کارگران در روند توسعه و خودکفایی کشور به گونه ای است که یک روز را در تقویم رسمی سال (12 اردیبهشت) به خود اختصاص داده اند.

نگاه اسلام به کار و حقوق کارگر به قدری جامع و کامل است که هیچ قانونی نمی تواند به اندازه قانون اسلامی به کارگر بها داده و از حقوق آنان حمایت کند.

از دیدگاه قرآن درباره کار کارگران و پرداخت عادلانه حق وحقوقشان آیات و احادیث بسیاری است.

درآیه (39) سورهˈنجمˈ آمده است که به انسان چیزی جز ثمره سعی و کار و کوشش نمی رسد.

پیامبراسلام (ص) در حدیثی درباره اهمیت دادن به کار کارگر می فرماید: کسی که کارگری را استخدام کرده باید در همان آغاز کار مقدار مزدش را مشخص کند وهمچنین می فرماید: اجرت کارگر را پیش از خشک شدن عرق پیشانی آنان به او بپردازید.

در داستان کوتاهی در یکی از کتب دینی اسلامی آمده است : روزی پیامبر (ص)به یک کارگر دست داد وسپس به او فرمود: چرا دستانت پینه بسته! کارگر جواب داد:ای رسول خدا! کلنگ می زنم و از این راه معیشت اهل و عیالم را تامین می کنم .حضرت محمد(ص) پیشانی او را بوسه زد وگفت: این دست ها را آتش جهنم نمی سوزاند.

حضرت علی (ع) نیز در زمان امامت خود زمین ها را بیل می زدنند و آن را احیاء می کردند و از دسترنج خویش هزار بنده آزاد می کرد که این روایت مقام ارزشمند کار وکارگر و نقش آنان را در جامعه نشان می دهد.

با توجه به اهمیت دادن به حق وحقوق کارگران قانون کار در 29/آبان/1369به تصویب رسید.

در این قانون شرایط کار کارگران را به طور کامل و مفصل درماده قانونی های جداگانه توضیح داده شده است .

حال برای آگاهی کارگران شریف کشور درباره پاره ای از قوانین حقوقی کار کارگران توضیحاتی را طبق نظر کارشناسان ارئه می دهیم :

کارشناس دادگستری در شهرستان دماوند در این باره گفت: موضوع ˈقرارداد کارˈ که عبارت است از قرارداد شفاهی یا کتبی که به موجب آن کارگر در قبال دریافت حق السعی، کاری را به طورموقت یا غیرموقت برای کارفرما انجام دهد.

در ماده (34) قانون کار کلمه ˈحق السعیˈ را توضیح داده است که به تمامی دریافتی های قانونی کارگر به اعتبار قرارداد کار اعم از مزد با حقوق، کمک عائله مندی، هزینه های مسکن، خواربار، ایاب وذهاب، مزایای نقدی، پاداش افزایش تولید وسود سالیانه که دریافت می کند، گفته می شود.

در ماده (35) قانون کاردر مورد ˈمزد ˈ کارگر گفته است که مزد، وجوه نقدی یا غیرنقدی است که در مقابل انجام دادن کار به کارگر پرداخت می شود.

حد اقل مزد کارگران باتوجه به در صد تورمی که از طرف بانک مر کزی اعلام می شود، محاسبه می گردد.

ˈمعصومه حسینیˈ افزود: پرداخت مزد بدون تأخیر به کارگران از مهمترین حقوق در اسلام است و کارفرمایان موظفند در ازای انجام کار در ساعات تعیین شده قانونی به هیچ کارگری کمتر از حداقل مزد جدید پرداخت ننمایند و در صورت تخلف، ضامن تأدیه مابه التفاوت مزد پرداخت شده و حداقل مزد جدید است .

چنانچه بین کارگر و کارفرما اختلافی بر سر قرارداد کار و یا دیگر مسائل پیش آید، در ابتدا باید از طریق سازش که متشکل از(نمایندگان کارگران در شورای اسلامی یا انجمن صنفی و یا نمایندگان کارگران با کارفرما)هستند، حل وفصل شود.

وی گفت: در صورت عدم توافق در شورای نمایندگی اسلامی کارگران موضوع اختلاف باید در مراجع حل اختلاف کارگر و کارفرما مورد بررسی قرار گیرد و چنانچه کارفرمایی به تعهدات خود در پرداخت حق و حقوق کارگر پای بند باشد علاوه بر توسعه امور فردی و اجتماعی جامعه، موجب انگیزه بیشتر کارگران در افزایش کیفی کار و فعالیتشان می شود.

همچنین مشارکت در سود، انگیزه کارگران را در بالا بردن کیفیت وکمیت کار افزایش می دهد.

این کارشناس حقوقی دادگستری با اشاره به ماده (37) قانون کار افزود: مزد کارگر باید در فواصل زمانی مرتب و در روز غیر تعطیل در ضمن ساعات کار به وجه نقد رایج کشور و یا با تراضی طرفین به وسیله چک عهده بانک و با رعایت شرایط قانونی پرداخت شود.

در ماههای 31 روزه سال مزایا و حقوق کارگر باید براساس مدت 31 روزه محاسبه و پرداخت شود.

حسینی در خصوص قانون مصوب 6/12/1370مجلس شورای اسلامی درباره عیدی و پاداش کارگران نیز گفت: تمامی کارگران مشمول قانون کار صرف نظر از محل اشتغال و نوع کارگاه (دولتی، خصوصی، تعاونی، صنعتی، کشاورزی و خدماتی ) به میزان مقرر در مصوبه فوق از عیدی و پاداش سالیانه برخوردارند.

وی به موجب همان قانون افزود: همچنین عیدی و پاداش کارگران براساس مزد گروه و پایه یا مزد مبنا تعیین و در بعضی مواقع به تبع شغل به عنوان مزد شغل و مزایای ثابت تعیین می شود.

این کارشناس حقوقی گفت: تمامی کارفرمایان مکلفند به نسبت یک سال کار، معادل شصت روز آخرین مزد را به عنوان عیدی و پاداش آخر سال به کارگران خود این رقم را پرداخت کنند.

وی افزود: همچنین کارگرانی که در طول سال با کارفرما به طرق مختلف (اخراج، بازنشسته، استعفا و…) قطع رابطه می کنند به نسبت مدت کارکرد، محق دریافت عیدی و پاداش سالانه هستند.

حسینی با اشاره به ماده (44)قانون کار گفت: چنانچه کارگر به کارفرما مدیون باشد در قبال این دین تنها می تواند مازاد بر حداقل مزد را به موجب حکم دادگاه برداشت کند واین مبلغ نباید از یک چهارم کل مزد کارگر بیشتر باشد.

وی افزود: همواره باید بین سه رأس مثلث (کارگر- کارفرما- دولت) یک هم افزایی سیستمی وجود داشته باشد تا بتوانند یکدیگر رادر افزایش کیفی تولید و خدمات رسانی تقویت کنند.

ˈحسابرسی ، بازرسی و ارزیابیˈ مثلثی هدفمند برای اجرای صحیح قوانین است.

حسینی همچنین در این باره گفت: بازرسان کار باید در هر موقع از شبانه روز به مؤسسات مشمول قانون کار وارد شده و به بازرسی بپردازند و در صورت لزوم از اسناد و مدارک لازم رونوشت بردارند و به مراجع مرتبط ارائه کنند و بازرسی از کارگاهها باید به صورت مستمر وهمراه با تذکرات معایب ونواقص صورت گیرد.

کارگران در پیروزی انقلاب اسلامی، هشت سال دفاع مقدس و همچنین خلق حماسه های گوناگون و دفاع از نظام و ولایت خود را اثبات کرده اند و از ارزشمندترین عنصرهای جامعه هستند.

این قشردر تحقق اهداف عالیه نظام جزو موثرترین بخش ها به شمار می روند که حمایت آنان از سوی کارفرمایان و نظارت دستگاههای تابعه در این راستا نقش بسیار مهمی در افزایش تولید و تحقق خودکفایی کشو دارد.