دماوند در گذر تاریخ(۱)؛ امامزاده میرگته میر آبسرد

موقعیت جغرافیایی آبسرد

آبسرد یکی از شهرهای توابع شهرستان دماوند است.در ۱۷ کیلومتری  جنوب شرقی شهردماوندو در ۶ کیلومتری جنوب راه شوسه  تهران به فیروزکوه ( مازندران) و در طول جغرافیایی ۹  ۵۹ و عرض ۳۷  ۳۵  در دشتی خشک و سرد واقع شده است.

مردم آن شیعه مذهب بوده و فارسی و تاتی تکلم می کنند.محصولات آن سیب زمینی ، خیار، قیسی، سیب، گندم، جو و تره بار و لوبیا سبز است.کارو پیشه مردم کشاورزی و دامداری و خدمات است.

تنها بنای تاریخی شهر که بسیار حائز اهمیت است امامزاده “میرگته میر” است که در اینجا به معرفی آن می پردازیم.

موقعیت امامزاده میر گته میر

بقعه زیارتگاهی آبسرد دماوند ، مشهور به « امامزاده میر گته میر» روی نقطه ای تقریبا مرتفع و درمحوطه ای باز واقع شده است.اطراف بقعه قبرستانی مربوط به دوره اخیر ، به جهت احترام وتقدسی که امامزاده داشته بوجود آمده است.این بقعه از جهت شمال و غرب به خیابان و از جنوب به خانه های مسکونی و و از شرق به زمینهای مزروعی محدود می گردد.

gote mir

 

gote mir2

امامزاده میر گته میر در سفرنامه ها

این بقعه به جهت اینکه در روستایی دور از جاده و شهرواقع شده بود و دسترسی به آن میسر نبوده مگر آنکه  از روستا عبور می کردند، در سفرنامه ها از آن یاد نشده است.فقط اعتماد السلطنه در هنگام همراهی با ناصرالدین شاه در سفر به مشهد مقدس ، به هنگام عبور از جاده ی نزدیک به روستای آبسرد ، ازدور روستا را دیده و اشاره کوتاهی به آن کرده است که : آبسرد قریه ملکی سادات ومدفن گته میر جد آنهاست.

شرحی درباره مرقد بقعه زبارتگاهی میر گته میر و مرعشیان دماوند

در صفه جنوبی داخل بقعه ضریحی دیده می شود.داخل ضریح مرقدی با کاشیهای بسیار زیبا قراردارد.متاسفانه این مرقد مطهر و زیبا توسط سودجویان عتیقه به جهت رسیدن به گنجی واهی، آسیب زیادی دیده است.این مرقد متعلق به « سید مطهر میر گته میر» است.سید مطهر از مرعشیان دماوند است که با ده واسطه به سید قوام الدین سرسلسله ی مرعشیان مازندران می رسد.سید قوام الدین که با ۹ واسطه به امام زین العابدین (ع) پیوند می خورد به میر بزرگ معروف است در ایامی که سربداران در خراسان بودند وارد خراسان شد و نزد سید عزالدین سوغندی ( از مریدان شیخ حسن جوردی) رفت و مرید او شد.

پس از چهل روز عبادت و تزکیه نفس به مازندران رفت.پس از مدتی تصمیم گرفت به نزد استاد خود بازگردد که به قصد زیارت مشهد مقدس به خدمت سید عزالدین سوغندی رسیدو چهل روز دیگر به عبادت و ریاضت نفس پرداخت تا اینکه به دریافت خرقه درویشی نایل گشت.پس از دریافت خرقه درویشی بار دیگر به مازندران برگشت و در نواحی آمل سکنی گزید و به تبلیغ اندیشه های دینی و مذهبی پرداخت و بدین ترتیب مریدان بسیاری به گرد اوجمع شدند.پس از کشته شدن کیا افراسیاب چلایی آمل به تصرف سید قوام الدین درآمد.بدین ترتیب حکومت مرعشیان در سال ۷۶۰ هجری در آمل تاسیس شد.

سید قوام الدین به جهت تقوی، اخلاق و رفتار مناسبی که داشت مردم را به سوی خود جلب نمود و آنان را به سوی اخلاق و زهد و پارسایی دعوت می نمود و هر کس به راه توبه نزدش می رفت پذیرا می شد.تقوا را از شعائر خود قرار داده بود و دین اسلام را ترویج می نمود. او به مبارزه با ظلم و فساد به تبعیت از سربداران خراسان در طبرستان مردم را به مبارزه با ظلم و فساد دعوت می کرد و توانست با حمایت مردم آمل را فتح و حکومت مرعشیان را تاسیس کند.او با نفوذی که از راه معنوی درمیان مردم بدست آورده بود نه تنها آمل بلکه سایر مناطق را هم تحت تسلط و قلمرو حکومت مرعشیان درآورد.سید قوام الدین شعائر تقوا، زهد و پرهیزگاری ورعایت به عدل و انصاب رادر سرلوحه کار خود قرار داده بود و همین باعث گرایش مردم به سوی آنان شد.او اگرچه حکومت مرعشیان را در مازندران تاسیس کرد ولی هیچگاه علاقه ای به اداره ی حکومت نداشت.بنابراین اداره حکومت مرعشیان را به پسران خود واگذار نمود.اگرچه در برخی از نبردها به پسران خود یاری می داد.

مرعشیان با روی کار آمدن حکومت صفویه از بین رفتند اما سلسله ی مرعشیان ازدو  جهت در دربار صفوی نفوذداشتند.یکی از لحاظ فکری و دینی و دوم از جهت خویشاوندی که پیدا کرده بودند.

ازدواج سلطان خدابنده با مهد علیا دختر میرعبداله باعث وابستگی و نفوذ سلسله ی مرعشیان در دربار صفوی شد.البته حکومتی بنام مرعشیان دیگر وجود نداشت چون صفویه تحمل حکومتهای مستقل محلی را نداشت.شاهان صفوی به جهت قرابتی که با مرعشیان پیداکرده بودند، مرعشیان را به حکومت بعضی از نواحی منصوب کردند.

فرمانی با مهر شاه عباس صفوی در موزه ملک تهران وجود دارد که نشان می دهد میر خلیل الله اولنی کسی بوده که از طرف حکومت صفویه دماوند رفته و حکومت آنجا را به او سپردند.

میر قوام الدین ( میر بزرگ) – سید کمال الدین – علی – مرتضی – محمد خان – عبدالکریم – عبدالله – عبدالکریم دوم – سلطان محمود عبدالله ( عبدالکریم، خیر النساء ، میر عزیز و میر گته میر)

پس از « میر خلیل الله» حکومت دماوند را به سیدمطهر میر گته میر فرزند عبدالله سپردند. سید مطهر میر گته میر بزرگ خاندان مرعشیان دماوند است .سید مطهر مردی روحانی و دانشمند و مورد عزت و احترام مردم دماوند بود.این سید بزرگوار و عالم ربانی نزد مردم دارای مقام و مرتبه ای بود که پس از فوتش مقبره اش را با کاشی های بسیار زیبا و بنایی قابل توجه ساختند تازیارتگاهی باشدو نیازهای مادی و معنوی شان را از اوطلب کنند.پس از سید مطهر، فرزندش « میر میران» حاکم دماوند شد.

نامه ای از شاه عباس موجود است به تاریخ ۹۹۵ هجری که از میرمیران خواسته است تا با قشونش به کمک او بشتابند. ( به جهت اینکه در این مقاله فرصت پرداختن به مرعشیان دماوند نیست در مقاله ای دیگر از مرعشیان دماوند صحبت خواهیم کرد.)

سید مطهر میرگته میر – میر میران – امیر شاهمیرخان – میر محمد اشرف – میرزا محمد هاشم – اشرف خان – عبدالله

پس از میرمیران سلسله مرعشیان دماوند شکل گرفتند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بستن
بستن